Chris Jones' weblog

Tatjana

Achter deze schilderachtige deur woont Tatjana Wladimirowna. Het is de voordeur van een oud houten huis aan de rand van een dorp, 5 km buiten de grote stad Grodno, Wit Rusland. Om het huis ligt een groot erf met een groentetuin, bloemperken, fruitbomen, een paar schuurtjes en rondscharrelende kippen. Toen ik Tatjana voor het eerst ontmoette, was ze rond de 65, een potige vierkante boerenvrouw met stevige armen en benen die haar eigen wodka stookte. Ze was een soort collega van Larissa, mijn vriendin. Larissa gaf Duitse les op de 10-jarige school in het dorp. Tatjana gaf in de vakanties aan diezelfde school praktijklessen tuinieren. Die lessen waren verplicht! De 1e keer dat ik bij Tatjana op bezoek kwam, vergeet ik nooit meer. 's Morgens tegen half elf komen Larissa en ik bij haar huisje aan. Koffietijd, ik heb wel trek in een bakje. Als we in de keuken komen, ruik ik de koffie en zie ik de kopjes al op tafel staan. Maar, oh lieve help, er staat nog veel meer op tafel: vers gebakken blinnies (aardappelkoekjes) met een kan room er naast, in de schil gekookte aardappels, hardgekookte eieren, verse augurken, ingemaakte tomaten en paprika, allerlei soorten worst, gekookt vlees, plakken gekookte biet, vers gebakken brood en naast het koffiekopje staat een klein glaasje. Voor de wodka...? Voordat ik aan tafel schuif, moet ik eerst naar het toilet. "Larissa, ik heb een toilet nodig", fluister ik. "Tatjana Wladimirowna, werkt het toilet?", vraagt Larissa. (ouderen en onbekenden spreek je altijd beleefd aan met voornaam en vadersnaam) "Njet, Petrovna (Larissa's vadersnaam), het toilet werkt niet! Wacht maar even", en weg beent ze. (Later kom ik er achter dat er op dat moment helemaal geen toilet is) Even later komt Tatjana terug met een zinken emmer en neemt mij mee naar het halletje achter die mooie voordeur. "Dawai!, ga je gang", zegt ze, loopt terug naar de keuken en sluit de deur. Dat doe ik dan maar, ik ga m'n gang. Als ik klaar ben sta ik daar met mijn emmer. Wat nu? Toch maar even vragen. Dus ga ik weer naar de keuken. "Tatjana Wladimirowna, ik ben klaar". Ze komt gelijk overeind, beent naar het halletje, pakt de emmer, opent de voordeur en 1, 2, 3...met een stevige zwaai gooit ze de inhoud naar buiten! Verschrikt vliegen de kippen alle kanten op. Vinden jullie het erg dat ik dit vertel? Ik hoop het niet. Het is een van die kostelijke herinneringen waar ik hartelijk om kan lachen. Tatjana heeft een groot hart. Ze zal niemand honger laten lijden. Op de dag dat ik weer met de trein naar huis zou gaan, stond ze 's morgens vroeg al bij ons binnen met een tas vol eten: 10 gekookte eieren, verse augurken, radijsjes, gedroogd zout vlees, een hele gebraden kip en eigen gebakken brood. Toen ik 36 uur later thuis kwam, had ik nog niet alles op! O ja, en wat die wodka betreft, ik heb het maar bij 7 druppels gehouden, zoals Larissa het uitdrukt. Uit beleefdheid.

Anna

Zo, daar ben ik weer even. Nu dit logje plaatsen en morgen wil ik zoveel mogelijk bij jullie bijlezen. Op 9 november 1989 en de weken daarna volgden Chago en ik natuurlijk de gebeurtenissen rond de Val van de Berlijnse muur. Het was niet alleen de historische datum van deze Val, maar ook de symbolische datum van de "Val van het communisme". Chago en ik, als doodgewone Nederlanders, wisten toen niet hoeveel invloed deze feiten op òns persoonlijk leven zou hebben. Toen ik afgelopen maandag al die beelden weer terug zag, moest ik ineens heel sterk aan Anna denken. Dat komt zo: We hadden nooit ook maar één gedachte of verlangen om naar Rusland te gaan. Dat Rusland ook naar òns zou kunnen komen, stond nòg verder van ons af. Maar het leven neemt soms onverwachte wendingen. Op 25 december 1991 werd het officieel: de Unie van Rusland spatte uit elkaar. Wat overbleef was een heel aantal republieken en de GOS, een min of meer samengaan van het Rusland, zoals we dat nu kennen, Oekraïne en Wit Rusland. Ruim 5 jaar daarvoor (26-4-'86) was er de vreselijke Tsjernobyl-ramp in het noorden van de Oekraïne, vlak bij de grens met Wit Rusland. De wind kwam uit het zuiden, dus het meeste kwaad waaide uit over Wit Rusland. Niemand vertelde iets aan de burgers. De dagen rond 1 mei zijn heel belangrijke dagen, waarop feest gevierd wordt en de meesten naar hun land of Datsja gaan om de grond te bewerken. Het enige wat gezegd werd door de autoriteiten was: 'mannen, zet een pet op, vrouwen, doe een hoofddoekje om'. Alsof dàt zou helpen. Hoe dan ook, we weten dat héél veel mensen ziek werden en stierven. Vooral ook kinderen. Omdat de barrière naar het westen na die 25e december lager was geworden, kwamen groepen kinderen van 10-11 jaar o.l.v. leerkrachten voor 6 weken naar o.a. Nederland. (In 6 weken vernieuwen zich de lichaamscellen, ook de belangrijke geslachtscellen. Dat proces verliep beter buiten het stralingsgebied en met goede voeding en medicatie) Er kwam in 1992 ook een groep bij ons in Alkmaar. Ik heb al eens eerder verteld dat er toen een bijzondere en dierbare vriendschap ontstond tussen Larissa, één van de leerkrachten, en mij. Vier weken nadat Larissa en de kinderen naar huis gingen, waren wij op weg naar hen! Onbevangen, onwetend en notabene met een caravan volgepakt met spullen. Ook kinderbijbels en andere evangelische lectuur, waarvan invoer toen nog problemen kon geven. De grensovergang tussen Polen en Wit Rusland was uitgesmeerd over een km. of 2 en we moesten bij 7 posten stempels halen. Het duurde uren, maar dankzij de normale nieuwsgierigheid van de jonge soldaten en koffie en chocola (!) mochten we de laatste post passeren. Al van ver zag ik de blond geverfde bos krullen van Larissa. Ze zat met haar dochter al uren te wachten. Iemand had hen naar de grens gebracht. Dat was huilen. Van 2 kanten. Larissa had nooit, nooit gedacht dat het zou lukken. Ze had überhaupt nooit gedacht dat het Westen bij haar zou komen. Ze was er helemaal ondersteboven van. Tot onze stomme verbazing bleek dat we officieel uitgenodigd waren door het Friendensfonds, de organisatie die ook voor de kinderreizen zorgde. Dat betekende dat we als officiële Hollandse delegatie behandeld werden met ontvangsten in instellingen, radio-intervieuw en een stukje in de krant. En zelfs een reis naar Moskou! Als vorsten werden we behandeld. Dat zegt trouwens niets over ons, maar alles over hen, zo ging dat daar nu eenmaal. De directeur van een psychiatrische inrichting ontving ons met zóveel egards, ongelooflijk, maar hij vertelde dat in de 23 jaar dat hij daar werkte, er nooit een officiële delegatie was geweest! We kregen ook overal cadeaus, presentjes en aandenkens. Bijvoorbeeld de theemuts van de 2 fotootjes hierboven. Bij Larissa thuis was het gelukkig heerlijk gewoon, gezellig en onder ons. Larissa was onze tolk, in het Duits. Maar bij één bepaald bezoek, aan een folkloristisch museum, vroeg ze een collega te tolken. En zo kom ik bij Anna, de vrouw met de tas op de foto. Anna gaf al 22 jaar Engelse les op de 10-jarige school (van 6-16 jr.) Maar ze had nog nooit in haar leven de Engelse taal gepraktiseerd! Het was met ons, dat ze voor het eerst in het Engels converseerde. Dat dàt nu mogelijk was, was een wonder. Nooit gedroomd. Dat er ooit nog eens buitenlanders zouden komen! O, wat was ze ontroerd en wat heeft ze gehuild. Je snapt dat haar emoties ons ook ontzettend raakten. Al die lieve, opgesloten mensen, die alleen maar hoorden: NJET....nee...het kan niet...het is er niet....je mag niet... Gelukkig is er sindsdien veel veranderd, hoewel Wit Rusland nog steeds de enige dictatuur in Europa is en vrijheid nog steeds een gecontroleerde en beperkte vrijheid is. Sorry dat dit logje zo lang geworden is, maar het borrelde weer bij mij van binnen. Wil je meer weten, kijk dan ook even bij de links in de rechter zijbalk of op mijn Wit Rusland pagina.

Brand in Schoorl!

Dat is toch ook wat! In mijn vorige logje schreef ik over de winkel van Maria Troost in Schoorl. Misschien hebben jullie het voor het nieuws gehoord dat daar gisteren een duinbrand uitbrak. Precies op de hoogte van die winkel! Daar moet je toch niet aan denken! Even achter die winkel, richting duin, woont een kennis van ons. Hij moest met veel anderen zijn woning verlaten en mocht er gisteravond nog niet terug komen. Het was echt een vreselijke dreigende brand. Uit heel Noord Holland kwam hulp van brandweer. Gelukkig heeft de regen meegeholpen en was de brand 's avonds laat onder controle. Geen persoonlijke ongelukken, geen huizen verbrand. Veel van de huizen daar hebben een rieten dak! Op het kaartje heb ik een rode pijl gezet die wijst naar de winkel. Allemaal een fijn en veilig weekend toegewenst!

Madre

Gisteren viel er totaal onverwachte post op de mat. Een kaart die er 3 weken over had gedaan om ons te bereiken. Uit Cuba! Zo verschrikkelijk leuk. Op de voorkant een bloem met 'Madre' (moeder), op de achterkant: Para Cristina. En este dia te recordamos con amor atravez de la distancia. "Voor Cristina. Op deze dag denken we aan jou met liefde ondanks de afstand". Met als afzender Zoraida en José. 'Deze dag' was Moederdag, kijk maar op de postzegel. Mijn gedachten vlogen direct naar 2006, toen we met een groepje Cuba bezochten. We tracteerden onszelf met deze reis omdat we toen 40 jaar getrouwd waren. In een hotel waren niet genoeg kamers en ze vroegen ons of we het erg vonden om 2 nachten bij particulieren te verblijven. Helemaal niet erg, juist enig! Zo ontmoet je nog eens mensen en hoor je nog eens wat. Trouwens, Chago spreekt Spaans, dus dat was ook geen probleem. Zo kwamen we in een soort Hostal van Zoraida, waar ook haar moeder en een oude tante van 86 woonden. Genoten hebben we. We sliepen in een slaapkamer met open deuren naar het binnenplaatsje. 's Morgens, terwijl wij nog in bed lagen, werden we al hartelijk begroet, terwijl moeder en dochter aan het werk gingen. Alsof we thuis waren. Uren zaten we bij hun in de schommelstoel gezellig te babbelen. Een schommelstoel is daar heel gewoon. Op een foto zie je de 3 dames en op een andere moeder met mijzelf. Ik lijk wel een reus! Ik zou natuurlijk uren kunnen vertellen over deze vacantie, maar ik haal er alleen een paar dingetjes uit. Bijvoorbeeld de markante gezichten van sommige mensen, zoals de 2 vrouwen op de foto. Zij vroegen om zeep.  Dat doen heel veel mensen daar. Ze zijn heel erg schoon, maar hun zeep stelt niet veel voor. Vandaar. Ik had daar rekening mee gehouden en had altijd een paar zeepjes in mijn tas zitten. En dan die oude vrouw van in de 90. Ze zat voor het open raam te handwerken. Ze maakte nog altijd werkjes om op de markt te verkopen. Daar zie je de meest mooie dingen. Ook veel houtsnijwerk . De foto met de waslijn met kleding is gemaakt in het plaatsje Trinidad op een oude suikerplantage. De toren die je ziet, werd gebruikt om de slaven die er werkten goed in de gaten te kunnen houden. We hebben in Cuba veel gezien, geleerd, genoten en, zoals je ziet, ook nog leuke contacten aan over gehouden.

Rick en Dick Hoyt

Misschien kennen jullie de geschiedenis van vader en zoon Rick en Dick Hoyt wel. Toch laat ik hem zien. Vanmorgen zagen we deze video in de kerk! Hij heeft me enorm geraakt en ontroerd.

Punniken

Wat is er nou leuker dan in een voorjaarsvacantie bij oma en opa te logeren? Lekker verwend worden, lekker eten en lachen natuurlijk. Dus kwamen Nathan en Priscille, onze 'geadopteerde' kleinkinderen een paar nachtjes logeren. Wat hadden ze een lol, vooral met die gekke opa! Maar ze konden er zelf ook wat van hoor, met al hun grapjes en raadseltjes. Vanzelfsprekend was er ook een verrassing: een uitstapje, maar ze wisten niet waarheen. Het werd het Speelgoedmuseum in Hoorn. En dàt was leuk! Compleet met speurtocht en vragenlijst. Wat een heerlijke verzameling van ouderwets en soms ook heel oud speelgoed. Poppenhuizen en winkeltjes. En dan het pand, waar het museum is. Ook heel oud, hoog en in originele staat. Vooral de rose wenteltrap met touw waar je je aan vast moet houden. Geweldig. In het winkeltje beneden stond een pot met gebruikte houten punnikpaddestoelen.
"Hé, weten jullie wat dat is?"
"Nee oma, nooit gezien, wat is het?"
"Daar kan je mee punniken, soort breien".
Direct 2 gekocht, bij de overbuurvrouw dun wol met verlopende kleurtjes gehaald. Ze konden niet wachten! Eerst had Nathan wat moeite met z'n vingertjes die motorisch nog wat meer moeten ontwikkelen, maar hij gaf het niet op en uiteindelijk zijn ze echt uren bezig geweest.  En wat waren ze rustig! En dat voor kinderen die vrijwel niet stil kunnen zitten. Ze gingen de volgende dag met 1,5 meter breisel naar huis! Jongens, mijn petje af!!

Vergeving

Gisteren las ik een kort artikel over Desmond Tutu. Eén uitspraak van hem trof me heel erg: 'Geen toekomst zonder vergeving'. Iets om diep over na te denken. Op mijn rechter zijbalkje bovenaan, staat een rubriekje MARKANTE UITSPRAKEN. Regelmatig verander ik de inhoud daarvan. Deze keer dit gezegde van Tutu.
(De foto geleend van internet)

Threads of Yunnan

Dit is een serieus logje over een serieus en prachtig project. Maar eerst wil ik Marijke aan jullie voorstellen. Je ziet haar hier op de foto met een quiltje dat ze pas voor haar gastvrouw heeft gemaakt bij wie zij en haar man op dit moment tijdens hun verlof in Nederland een paar weken logeren.

Van haar heb ik in 1996, samen met 3 andere vrouwen, de eerste beginselen van het quilten geleerd. We hebben toen met elkaar een quilt voor onze kerk gemaakt. De foto is bij mij thuis genomen. Wat was dat een heerlijke tijd, met veel plezier, fijne gesprekken en zoveel geleerd.

De jaren daarna had ik met haar en nog iemand van het groepje een kleine Bee, 'de Vaste Prik'. Maar daar is begin vorig jaar een eind aan gekomen omdat Marijke en haar man gingen verhuizen. Naar China!! Ze hebben beiden een warm hart voor mensen en keken er al jaren naar uit om iets voor de mensen in China te mogen betekenen. Ze zijn nog druk bezig met de taalstudie maar hebben inmiddels al fijne contacten.

Een paar maanden geleden leerde Marijke een Deense vrouw kennen, Bitten Hogh. In 1996 richtte zij 'Danyun' op, een organisatie die als doel heeft de levensstandaard van de mensen die op het platte land van Yunnan wonen te verhogen. Yunnan is een multi- ethnische provincie in China. Er leven 26 ethnische minderheden, waaronder de Miao. Er is een rijkdom aan kleurige kostuums, cultuur en tradities. Veel van de mensen die op het platteland wonen, vooral vrouwen, zijn nooit naar school geweest. In 1999 startte Bitten met het project 'Threads of Yunnan' om vooral deze vrouwen de kans te geven handwerk te maken en te verkopen, zodat ze kunnen investeren in de toekomst van hun familie. Naast dit financiele voordeel, krijgen de mensen ook lessen in bijvoorbeeld hygiene, voeding en het omgaan met geld. Honderden vrouwen zijn al bij dit project betrokken. Het leven in de dorpjes is erg mat en grauw. De enige kleur die het leven van de dorpelingen een beetje verlicht, wordt gevonden in hun kleding en hun borduurkunst. De dessins en de kleuren die de vrouwen gebruiken zijn traditioneel een deel van hun cultuur en een uiting van hun liefde voor schoonheid.
Marijke werkt nu 1 dag in de week voor dit project. Er was iemand nodig die kan helpen bij het ontwerpen en advies kan geven. En dat kan ze! Ik vind het geweldig. Haar man geeft adviezen bij het management. In het quiltje op de bovenste foto heeft Marijke machinaal borduurwerk, dat ze in China koopt op de markt, verwerkt. Toen ik haar vorige week zondag ontmoette, had ze een aantal tasjes bij zich, door de Miao gemaakt. De basisstof heet 'hemp', een soort fijne jute. Een van de tasjes hangt nu bij mij aan de stoel. Op de collage foto's kan je duidelijk de voorkeur voor de felle kleurtjes van de draden zien. Nog een paar foto's van werkstukjes die deze vrouwen maken.
In het afgelopen jaar is Danyun ook begonnen met het produceren en verkopen van thee, die door de boeren van Yunnan wordt verbouwd. Zo worden mannen en vrouwen geholpen hun levensstandaard te verbeteren.
Een catalogus met producten kan je hier vinden.